Slechts het topje van de ijsberg

beschimmelde aardappel

De voedselketen verkeert in een nood situatie. Eerder was al te lezen dat bedrijven en organisaties creatief om moeten gaan met de huidige situatie omtrent het Coronavirus. Leveranciers, consumenten en organisaties: Iedereen is creatief bezig met het beste uit de huidige situatie te halen. Zeker niet alleen voor eigen gewin maar ook voor hun werknemers, de consument en de gezondheid van het bedrijf of organisatie. Niet alleen bedrijven en organisaties worden ernstig geraakt door het Coronavirus. Is dit slechts het topje van de ijsberg? Mondiaal zijn er grote voedselproblemen, in de westerse wereld worden overschotten verwerkt, vernietigd of opgeslagen. In ontwikkelingslanden dreigen nog grotere problemen zich voor te doen, economisch gezien maar ook op gebied van het welzijn van de inwoners van deze landen. Is de grote hongersnood onvermijdelijk? Lees er meer over in deze blog.

De weerbaarheid wordt getest

Dat de voedselketen getest wordt op haar weerbaarheid dat wisten we al. Door het hamstergedrag van de consument raakten overal op de wereld  de schappen van de supermarkten leeg. Als een soort sneeuwbaleffect begon een groot aantal mensen houdbaar voedsel in huis te halen. Dat dit een neveneffect is van de Coronacrisis mag duidelijk zijn. Helaas heeft de Coronacrisis een veel groter effect op de voedselketen dan in het begin gedacht werd. Momenteel dreigen veel oogsten vernietigd te worden door gebrek aan afzet. Maar liefst één miljoen ton aardappelen. Dit komt door de sluiting van de horeca eerder dit jaar. Doordat daar met name geen friet meer wordt verkocht. Ook in andere markten met verschillende producten gebeurt hetzelfde. “ Nu al worden tonnen kalfsvlees ingevroren” zegt Toine Timmermans tijdens een gesprek met BNR . “In Spanje is al 300.000 ton aardbeien vernietigd, in Frankrijk 1 miljard liter wijn en in de VS liggen de aantallen nog hoger. Er is helaas onvoldoende afzet voor deze producten tijdens de Coronacrisis.”

De vrieshuizen zijn voor 90 procent gevuld

Gelukkig worden de overschotten niet allemaal op een grote afvalberg gedumpt om daar te laten vergaan. De Nederlandse overheid wil de boer tegemoet komen en geeft een compensatie van 6 cent per kilo aardappelen. Dit is natuurlijk niks in vergelijking tot de normale 16 cent per kilo die een teler zou ontvangen. De ondernemers zitten dan nog steeds met een grote berg aardappelen die niet meer verkocht mogen worden. “Telers verkopen hun aardappelen nu bijvoorbeeld voor een symbolisch bedrag van 1 cent per kilo aan melkveehouders. Die voeren ze aan de koeien,” vertelde André Hoogendijk aan de NOS . “Ook wordt een deel van de aardappels verwerkt in producten als huisdierenvoedsel en biogas. Het laatst genoemde doe je natuurlijk liever niet omdat je voedsel als aardappelen het liefste verwerkt in een hoogwaardig product.”

In de vrieshuizen is er ook nood aan de man. Producten als kalfsvlees of kweekvis worden ingevroren omdat er een groot overschot is. “Kalveren en kweekvissen zijn op een gegeven moment volgroeid en moeten dus geslacht worden of uit de bassins gehaald worden. Dit wordt dan massaal ingevroren”, aldus Timmermans. De situatie ziet er slecht uit, er moet dan ook gekeken worden naar passende oplossingen.

De tafel ligt vol met lekkers en toch is er honger

In de westerse wereld worden momenteel enorme hoeveelheden voedsel op een zo creatief mogelijke manier verwerkt. Overal in de voedselketen dreigen grote hoeveelheden verspild te worden. Dit wordt de komende maanden misschien alleen maar meer. “Deze verspillingen kunnen we ons niet permitteren.” Schrijft J. de Waal in de Volkskrant. Hiermee duidt hij op de voedsel problemen in de rest van de wereld. Er dreigt een enorme hongersnood. Het World Food Programme ( WFP) waarschuwt in een rapport hier ook voor. Vóór de Coronacrisis verwachten zij al een toename van 135 miljoen mensen die ernstige honger zullen leiden in 2020. Dit zou komen door verwachte droogte, kwetsbare economieën, armoede en instabiele overheden. De hongersnood wordt veel groter door toedoen van de Coronapandemie. Mogelijk zullen 300.000 mensen per dag sterven aan honger, aldus het WFP. Dit is schrijnend tegenstrijdig, aan de ene kant zie je mensen die ernstige hongerlijden. Aan de andere kant worden enorme hoeveelheden aan goed voedsel verspild en verwerkt voor andere doeleinden, zoals veevoer en biobrandstof.

De wereld staat op zijn kop. Over de hele wereld lijken landen de corona maatregelen te versoepelen. Toch wordt er verwacht dat de gevolgen duidelijk voelbaar zullen blijven. In welke mate? Veel boeren worden dus afhankelijk van overheden en hun spaarcenten. Wel wordt over de hele wereld gekeken naar creatieve oplossingen. Maar hoelang kan de voedselketen dit aan en wat zullen de verdere effecten zijn? Ik hoop dat er gezamenlijk over de wereld naar oplossingen gezocht blijft worden en men de moed er in houdt!

3 Responses

  1. Paul says:

    Wat als 10 docenten HAS/Aeres etc de hoofden bij elkaar zetten en een zaaiplan 2021 (vast) gaan bedenken voor boer NL?

    Gebaseerd op vraag :
    Zaaiplan menselijke consumtie
    Zaaiplan dierlijke consumptie

    Gebaseerd op idealen :
    Zaaiplan klimaat adaptatie
    Zaaiplan immuniteit

    Wat :
    We oogsten deze zomer wat nu groeit…
    Eten dat in de volgende pandemie van nov’20-april ’21

    Eind 2020 moet de boer zaad/pootgoed bestelling dit jaar al weten wat hij/zij volgend jaar duurzaam economisch verantwoord kan zaaien.

    Bestellingen unilever? campina? vion? AH? Coop? Jumbo?

    Of wijzelf; ik wil me best commiteren aan 60% basisbehoeften inkoop voor volgend jaar.

    Dan kan er ook een gebiedsteeltplan komen in mijn woon-werk gebied

  1. […] In een voorgaande blog die ik schreef werd duidelijk dat de horeca een grote invloed heeft en essentiële rol speelt binnen onze voedselketen. Nu de horeca een tijd dicht is geweest werd dit pijnlijk duidelijk. Grote aantallen geproduceerd voedsel over de hele wereld krijgen een andere bestemming. Er zijn meestal 3 opties, verwerking, veevoer of de afvalberg. Dit treft de gehele voedselketen. Veel bedrijven proberen hier creatief mee om te gaan. Helaas lukt dit niet altijd, tijd schiet soms te kort of de kosten zijn simpelweg te hoog om een product te verwerken. Vaak wordt er gedacht, waarom slaan we het dan niet op? De huidige samenleving bevat zoveel technieken om producten langer houdbaar te maken. Maak hier dan gebruik van! Helaas is het niet zo simpel. Opslag is een dure en eveneens niet duurzame manier voor de wereld. Er komt een hoge uitstoot bij kijken. Of er is te weinig ruimte de schuren of vrieshuizen raken overvol.  […]

  2. […] een eerdere blog ‘Slechts het topje van de ijsberg’ was ook te lezen over de enorme (friet)aardappel overschotten die in Nederland heersen nu. Ik […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *